اسطوخودوس Lavander
نام علمی Lavandula
اسطوخودوس در بیشتر نقاط دنیا بحالت خودرو میروید مخصوصا در جنوب فرانسه مناطق مدیترانه و در تورنتو به مقدر زیاد وجود دارد و بسته به شرایط محیط و خاک به انواع مختلف ظاهر می شود .
اسطوخودوس گیاهی است چندین ساله به ارتفاع حدود نیم متر با برگهای متقابل ، باریک ، دراز سبز رنگ و پوشیده از کرکهای سفید پنبه ای . گلهای آن برنگ بنفش و بصورت سنبله می باشد .
قسمت مورد استفاده این گیاه ، گلها و سرشاخه های گلدار آن است . اسطوخودوس بوی بسیار مطبوعی درد . طعم آن تلخ است و بعلت بوی مطبوع آن در عطر سازی مصرف می شود .
اسانس اسطوخودوس که از تقطیر گل و سرشاخه های گلدار این گیاه بدست می آید مایعی است زردرنگ یا زرد مایل به سبز که دارای بوی مطبوعی است .
ترکیبات شیمیایی اسطوخودوس :
اسانس اسطوخودوس دارای حدود ۴۰% استات لینالیل است همچنین در آن ترکیباتی نظیر اسید بوتیریک ، اسید پروپیونیک و اسید والریک ، لینالول آزاد و ژرامبول وجود دارد .
خواص داروئی اسطوخودوس :
طبع اسطوخودوس : اسطوخودوس از نظر طب سنتی ایران گرم و خشک است و خواص زیر را داراست:
۱- رفع خستگی و آرامش : چند قطره روغن اسطوخودوس را در وان آب گرم ریخته و برای مدت یکربع ساعت در آن دراز بکشید .
۲- بازکننده گرفتگی ها
۳- مقوی معده
۴- ادرار آور
۵- معرق و پائین آورنده تب
۶- صفرا بر و فعال کننده کبد و برطرف کننده بیماری های کبدی
۷- ضد تشنج
۸- تقویت کننده عمومی بدن
۹- از بین برنده کرم های معده و روده
۱۰- برطرف کننده بیماری های سینه و سرفه
۱۱- درمان کننده زکام
۱۲- مسهل و تمیز کننده
۱۳- درمان بیماریهای مجاری ادراری
۱۴- برطرف کننده رعشه و سرگیجه : حدود ۵ گرم از پودر آنرا با عسل مخلوط کرده و هر شب بخورید .
۱۵- دم کرده اسطوخودوس رفع کننده فراموشی و تقویت حافظه
۱۶- برطرف کننده بیخوابی : یک قطره از روغن اسطوخودوس را روی یک تکه پنبه بچکانید و آنرا داخل بالش خود قرار دهید تا خواب مطبوعی برای شما بیآورد .
۱۷- برطرف کننده غم و اندوه با نوشیدن روزانه دم کرده اسطوخودوس
۱۸- ضد خواب رفتن دست و پا
۱۹- پیشگیری از آب آوردن بدن با نوشیدن روزانه دم کرده اسطوخودوس
۲۰- برطرف کننده زردی
۲۱- رفع کننده حالت تهوع و سرگیجه
۲۲- درمان کننده سردرد و سردردهای یکطرفه
۲۳- مفید برای معالجه ضعف اعصاب
۲۴- از بین برنده تپش قلب
۲۵- برطرف کننده آسم
۲۶- رفع کننده ترشحات زنانه
۲۷- برطرف کننده سوء هاضمه : یک قطره اسانس اسطوخودوس را در یک لیوان آب نیم گرم ریخته و یا یک فنجان از دم کرده آن را بنوشید .
۲۸- درمان کنده رماتیسم ، آرتروز و نقرس است . برای این منظور کمپرس آنرا بر روی عضو مورد نظر بگذارید و یا اینکه ۲ قطره روغن آنرا با یک قاشق روغن بادام تلخ و یا روغن زیتون مخلوط کرده و عضو دردناک را با آن ماساژ دهید .
۲۹- برطرف کننده زخم های کهنه : اسانس اسطوخودوس را در الکل حل کرده روی زخم بمالید
۳۰- درمان کننده بیماریهای ریوی : ۲ تا ۳ قطره روغن اسطوخودوس را با یک قاشق غذا خوری روغن بادام و یا روغن زیتون مخلوط کرده و سینه و پشت بیمار را ماساژ دهید .
۳۱- پماد اسطوخودوس ضد عفونی کننده و التیام ببخش زخمها
۳۲- برای برطرف کردن بوهای نامتناسب در منزل : چند قطره روغن اسطوخودوس را در آب ریخته و بگذارید به آرامی بجوشد عطر مطبوعی را در هوا پخش می کند .
۳۳- رفع کننده بیخوابی : یک قاشق چایخوری پودر اسطوخودوس را با یک قاشق چایخوری پودر سنبل الطیب مخلوط نموده و در یک لیوان آبجوش ریخته و اجازه دهید ۱۰ دقیقه دم بکشد . این دم کرده را یکساعت قبل از رفتن به رختخواب میل کنید تا بیخوابی شما برطرف شود .
طرز استفاده اسطوخودوس :
۱- دم کرده اسطوخودوس : حدود ۵ گرم سرشاخه گلدار و یا گل این گیاه را در یک لیتر آبجوش ریخته و بمدت ۱۰ دقیقه دم کنید . مقدار مصرف این دم کرده ۴-۳ فنجان در روز است .
۲- کمپرس اسطوخودوس : 30 گرم گل و یا سرشاخه گلدار این گیاه را با یک لیتر آبجوش مخلوط کرده و بمدت ۱۰ دقیقه دم کنید .
۳- اسانس و روغن اسطوخودوس : را می توانید از فروشگاههای گیاهان دارویی و یا برخی از داروخانه ها تهیه کنید. برای مصرف یک قطره از آنرا با یک قاشق روغن بادام و یا روغن زیتون مخلوط کرده و برای ماساژ استفاده کنید . و یا یک قطره آنرا روی یک حبه قند و یا یک قاشق عسل مخلوط کرده بخورید .
مضرات اسطوخودوس :
اسطوخودوس گیاهی است بی ضرر که همه می توانند از آن استفاده کنند . فقط برای اشخاص صفراوی مزاج خوب نست و باعث آشفتگی می شود . اینگونه اشخاص باید آنرا با سکنجبین یا کتیرا بخورند .